Czytanie jako kompetencja cyfrowej odporności – apel do Premiera o systemowe wsparcie

Do Premiera Donalda Tuska trafił list zainicjowany przez Koalicję Czytająca Polska, podpisany przez szerokie grono organizacji działających w obszarach psychologii, prawa cyfrowego, polityk publicznych, technologii, biznesu i mediów. Wśród sygnatariuszy znalazły się m.in. Fundacja Batorego, Fundacja Stocznia, Fundacja Panoptykon, Fundacja „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa”, Pracodawcy RP, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Tygodnik Powszechny oraz inne organizacje i firmy.

Autorzy listu podkreślają, że czytanie – w świetle badań naukowych – powinno być traktowane jako kluczowy element budowania odporności społecznej i państwowej w warunkach współczesnych zagrożeń, w tym dezinformacji i rozwoju sztucznej inteligencji.

Wskazywane obszary wpływu czytania obejmują:

odporność na dezinformację i rozwój krytycznego myślenia (w tym wyniki badań OECD wskazujące na istotny wzrost odporności przy korzystaniu z wielu źródeł informacji),
budowanie kompetencji społecznych, empatii i zdolności współpracy poprzez głębokie czytanie,
przygotowanie do świadomego korzystania z narzędzi AI dzięki rozwiniętym kompetencjom poznawczym,
wzmacnianie uczestnictwa obywatelskiego i demokratycznego.

W liście przywołano również przykład Szwecji, która realizuje strategię „Sverige – Ett läsande land” (2026–2031), inwestując ok. 100 mln euro rocznie w rozwój czytelnictwa jako elementu bezpieczeństwa demokratycznego i odporności na dezinformację.

Sygnatariusze wskazują, że w Polsce podobne podejście wymaga systemowych działań i inwestycji publicznych. Proponują przeznaczenie ok. 0,5 mld zł rocznie na wzmacnianie odporności kognitywnej poprzez czytanie oraz uwzględnienie tego obszaru w politykach państwa.

List zawiera także dwa konkretne postulaty:

przywrócenie i rozszerzenie Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa,
włączenie działań edukacyjnych i antydezinformacyjnych do Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031.

Pełna treść listu dostępna jest na: https://www.fpc.org.pl/list-do-premiera-donalda-tuska/